Hol Mo Tagi Ruleet? Iwdi Ruleet
Taarorɗe keewɗe, innde wootere, e wuro mawngo winndi nde e cakkitte.

Alaa neɗɗo mo winndaa wonde ko kanko tagi ruleet. Fijo oo no min anndiri mo ina feeña to Paris e jeewol teemedannde 18ɓiire, ina hawrina taarorde taarotoonde fijooji adiiɗi e tapi pari ɓamaaɗo e fijooji taabal Itaali e Angalteer.
Maamiraaɓe
Fijooji tati ɓurɗi hiiɗde ngaddi geɗe ɗee. Taarorɗe Angalteer E.O. (“even-odd”, peccotoonde-peccotaake) duuɓi 1740 ina njogitnoo taarorde taarotoonde e cuuɗikuutorɗeSuuduGootel e cuuɗi 37 limoraaɗi e rotoor. Ina noddee kadi: wenndu, kopp.Tar fof → cappanɗe nay maandaaɗi E walla O, e balkuutorɗeBalBal tokoosal werlaangal e laawol ngol e laawol rotoor ngol. Balli jamaanu hannde ko ivorine walla Teflon, 18–21 mm.Tar fof → werlaaka e mayre; ɗe kaɗaa e 1745, kono fijo maɓɓe jokkii tan. Roly-poly, fijo Angalteer ɓurɗo hiiɗde, ina nanndunoo e mum. Fijo loto Itaali biribi, mo wiyetee fuɗɗii to Genoa takko 1750, anndaaɗo e Farayse wonde cavagnole, ina huutoronoo alluwal limooje 70 ɗo fijooɓe waɗata pariiji e boorsu ɗo limoore ɓamtetee; limoore dañnde ina ruttinanoo laabi 64 pari oo, pari oo e nder mum (63 e 1), ndeen joom banke oo ina jogitonoo 6 e kala initekaalisInitePari fuɗɗoode mo sistem walla fijoowo gollirta. Jokkondirɗe pari ina cifee e initeeji ngam ɗi kuutoroo e kala taabal.Tar fof → 70 pariyaaɗe, ɓural 8,57%. Casanova, fijiiɗo ɗum e duuɓi 1760, wiyi ko fijo janfooɓe, Farayse haɗi ɗum e 1837. Ɗum addani miijo tapikuutorɗeTapiKaare pariiji winndaande e taabal. Ina noddee kadi: taabal, feetere, sanyo.Tar fof → limooje e njoɓdikaalisNjoɓdiKo pari dañndi ruttata, wiyaa “X e 1” ɓeydaa e pari ruttaaɗo.Tar fof → kot juutɗo. Hoca, mo fijetee e galle laamɗo Farayse e duuɓi 1600, ina jogitnoo limooje cappanɗe tati e ɓural kasinomatematikƁural kasinoGeɗal kala pari ngal kasino jogiiyata e hakkundeere: 2,70% e ruleet Orop.Tar fof → fawiiɗo e cuuɗi reentaaɗi. Hay gootol e majje wonaa ruleet; e nder kawral maɓɓe ko ɓe jinnaaɓe mum.
Hoca e galle laamɗo Farayse: limooje cappanɗe tati, cuuɗi kasino. Louis XIV haɗi ɗum, ina fijee tan.
Biribi e Itaali e Farayse: alluwal limooje, limoore ɓamtaande e boorsu, kot juutɗo.
Taarorɗe E.O. e cuuɗi fijo Angalteer: taarorde taarotoonde, bal, peccotoonde walla peccotaake. Haɗaa e 1745.
Paris ina hawrina taarorde e tapi limooje. 0 e 00 fof ko cuuɗi kasino.
Fijo Palais-Royal mo romaa Lablée (1801) sifata no laaɓiri.
Hol to ruleet tagaa? Paris, ko adii 1796
Romaa La Roulette, ou le Jour mo Jaques Lablée, saakitaaɗo e 1801, ina sifa taarorde e Palais-Royal e 1796 e limooje 1 haa 36, seerotaarordeSeeroSuudu haako wootere nde hay pari njoɓdi fotndi, sappo e ɗiɗi walla kolon kuuɓataa; ko ɗum woni iwdi ɓural kasino. Ina noddee kadi: seero gooto, 0.Tar fof → boɗeerepariBoɗeerePari njoɓdi fotndi e limooje 18 boɗeeje. E Farayse: rouge.Tar fof → e seero ɗiɗifannuSeero ɗiɗiSuudu 00 taarorde Amerik. Woodde mayru ina ɓeyda ɓural kasino immorde 2,70% haa 5,26%.Tar fof → ɓaleerepariƁaleerePari njoɓdi fotndi e limooje 18 ɓaleeje. E Farayse: noir.Tar fof → reentaaɗe kasino, e tapi pariiji nder e pariiji yaasipariPari yaasiPari e ɗakkaaji huunduɗi kaare ndee: sappo e ɗiɗi, kolonji e pariiji njoɓdi fotndi.Tar fof → takko no ɗi ngonirta hannde. Ko ɗum woni sifaa timmuɗo adanɗo, tee ko fijo jamaanu oo tigi. Palais-Royal ko ɗoon woni nokku fijo kaalis Paris, yamiraaɗo e yoɓeteeɗo lempo, haa haɗɗi 1837 ndii dognii fijo oo to gure ndiyam cellal Almaañ.

Bad Homburg e Kasinooji Gure Ndiyam CellalPariiji Nder e Pariiji Yaasi e Ruleet
Innde ndee
Ruleet ko konngol Farayse firti “taarorde pamarde”. Konngol ngol ina huutoranoo fijooji taarorde goɗɗi hade mum tabitde e oo: doosɗe 1758 ngam Farayse Hesere, leydi Farayse heɓtaande e dow St Lawrence, ina kaɗnoo gila ndeen “laaɓe, hoca, faro e roulette”, no Shelley (1988) habriri, tawa wiyaani hono no ruleet ndeen nanndunoo. E dokimaaji Angalteer adiiɗi, fijo oo ina innee “roulet” sahaaji, walla ina sifee wonde “E.O. Farayse”. E duuɓi 1820, “roulette” ina firti fijo gooto tan e kala nokku Orop.
Seerooji ɗiɗi ɗii
Taarorɗe Paris adiiɗe ina njogitnoo 0 e 00 fof, ɗum ina rokkunoo kasino ɓural 5,26% e taarorde cuuɗi 38. Taarorde seero gooto ko feere njulaagu sakiraaɓe Blanc to Bad Homburg e 1843, ngam foodde fijooɓe gure ndiyam cellal goɗɗe. Taarorde Amerik jogii seerooji ɗiɗi ɗii fof sabu fijo oo yettiino Amerik hade waylo oo, tee alaa mo ɗoon jogii pooɗondiroowo mo foti foolde e coggu. Taarorɗe Amerik adiiɗe goɗɗe ɓurtii: tapi teemedannde 19ɓiire gooto ina jogitnoo limooje 1 haa 28 tan e 0, 00 e ciilal, ina yoɓanoo limoore wootere 27 ngam 1, ɓural 12,90%, ina ƴettanoo 9,68% e kolonjipariKolonLimooje sappo e ɗiɗi e kolon ɗarngal gootal e tapi, ina yoɓa 2:1.Tar fof → mum e nooneeji. Ɗum booyaani.
Ko waɗi ɗum saaki
Ruleet hatojinaaki karallaagal, ina laɓɓina kala hojomaa, ina yamira fijooɓe hay foti ɓe ngoni waɗde pariiji e sahaa gooto e kasino mo waawaa majjude e juuta. Ngam gollinoowo, ko fijo moƴƴo no feewi: yaawɗo, newɗo, mawnintooɗo e dañal e njaru anndaandu. Ngam laamu, ina yoɓee lempo. Fijo oo jokkii kaalis e yamirooje gila Paris haa Homburg haa Monaco haa kala nokku.

Ruleet Monte-CarloƁadagol e Juuta: Sariya Limooje Mawɗe e Ruleet
Ko waylaaki
Tapi oo, njoɓdi (36/n − 1), doosgol tabitngol taarol e golle kurupiye ko wootere e sifaa Lablée e no ɗum woniri e wasgol live hannde. Doosgol limooje taarorde, deflektooruujikuutorɗeDeflektoorGooto e haɗooji njamndi woodɗi e tellorde ɗi saŋkitinta bal ina jippoo. Ina noddee kadi: kanuu, diyamaa, pinngu.Tar fof → e ceerlekuutorɗeCeeralCeerndorgal njamndi hakkunde cuuɗi ɗiɗi e taarorde.Tar fof → lesɗe ko moƴƴinɗe teemedannde 19ɓiire e fijooɓe ɓe ekkiino ƴeewtaade bal. Seero gooto ko kanko tan woni waylo meeɗɗo kot, tee o moƴƴini ɗi.
Naamne
O ƴeewtii taarorɗe taarotooɗe e duuɓi 1650 ngam sabaabuuji goɗɗi. Jeyingol ngol ko aada, wonaa ko winndaa. Ƴeew hello makko.
Ina yamiranoo e Palais-Royal haa 1837, caggal ɗuum haɗaa haa 1907, nde kasinooji gure ndiyam cellal e gure fommbina maayo mawngo njamiraa kadi.
Ngam lomtindirde nooneeji no feewi e saakitde mawɗe/tokooseeje e peccotooje/peccotaake. Doosgol ngol tigi tabiti ko e teemedannde 19ɓiire, tee waylaaki.
Weltaare e Matematik
Etu ɗum hoore maa adii. Kala jaabawol ina suuɗii; uddit ɗum so a heblii.
Biribi ina ruttanoo 64 ngam 1 e limoore wootere e 70, pari oo e mum: 63 e 1. Ko ɓural honɗal ɗum? Si ina rokkunoo pari e limooje ɗiɗi, njoɓdikaalisNjoɓdiKo pari dañndi ruttata, wiyaa “X e 1” ɓeydaa e pari ruttaaɗo.Tar fof → honɗi ina njoggatnoo ɓural ngal kanngal?
Hollu jaabawol ngol
Jaabawol Ɓural ngal ko 6/70, 8,57%. Pari limooje ɗiɗi ina njoɓatnoo 31 e 1, limoore timmunde.
Limoore wootere ina daña laawol gootol e ƴettaale 70, ina njoɓa initeejikaalisInitePari fuɗɗoode mo sistem walla fijoowo gollirta. Jokkondirɗe pari ina cifee e initeeji ngam ɗi kuutoroo e kala taabal.Tar fof → 63; ƴettaale 69 goɗɗe ɗee ina majja 1: (63 − 69)/70 = −6/70, ɓural 8,57%. E konngol goɗngol, banke oo ina rutta 64 ɗo fijo potngomatematikFijo potngoFijo ngo hay sera wootere alaa ɓural: kala pari ina jogii njaru fodaandu potndu e seero.Tar fof → ruttatnoo 70.
Pari limooje ɗiɗi e x e 1 ina daña laabi ɗiɗi e ƴettaale 70: initeeji 2x dañaaɗi e 68 majjaaɗi, njaru fodaandumatematikNjaru fodaanduNjeñtudi hakkundeere e kala pari e juuta. −1/37 pari ngam kala pari Orop laawol.Tar fof → (2x − 68)/70. Foondu 2x − 68 = −6: x = 31. Ɗum ko 32 ruttaaɗo ngam 1, feccere 64.
Njoɓdi Biribi ina rewa 64/n ruttaaɗo ngam 1, 64 kadi ina feccoo e feccere no laaɓi ngam limooje 1, 2, 4, 8, 16 e 32, ndeen ɗeen pariiji ina njalta timmuɗi. 36 ruleet ina feccoo e 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18 e 36, ɗum ina hawrana tapikuutorɗeTapiKaare pariiji winndaande e taabal. Ina noddee kadi: taabal, feetere, sanyo.Tar fof → daawle tati tati.
Limooje Biribi 70 ɗee, ɗe njoodaa e daawle, ina accunoo nokku ngam pariiji limooje tati nay. E sariya ɓural 8,57% limoore wootere, pari limooje tati ko njelu foti njoɓde? Njoɓdi timmundi ɓadiindi ndii ko ɗum coggatnoo?
Hollu jaabawol ngol
Jaabawol 20⅓ e 1. Njoɓde 20 e 1 ina coggatnoo 10%; njoɓde 21 e 1, 5,71%.
Sariya caɗeele dow ɗoo: pari e limooje n ina rutta 64/n ngam 1. Ngam limooje tati ɗum ko 64/3 = 21⅓ ruttaaɗo, walla 20⅓ e 1, ko alaa jetoŋkaalisJetoŋMaande hollirde kaalis tabitiiɗo, waɗetee e tapi ngam waɗde pari. Ina wiyee kadi: check.Tar fof → waawi njoɓde.
Pari limooje tati e x e 1 ina daña laabi 3 e ƴettaale 70, ina majja laabi 67: njaru fodaandu (3x − 67)/70. E 20 e 1: −7/70, 10%. E 21 e 1: −4/70, 5,71%.
Jippinde tataɓal inite ina coggana fijoowo oo hedde poen gootol e feccere; ƴeesinde ina rutta hedde poen tati. Capanɗe tati e jeegom, e feccooji mum keewɗi, ina daɗɗina ruleet suɓaade ɗum e pari kala si wonaa pari limooje joy Amerik.
Taarorde ciilal teemedannde 19ɓiire ina jogiino cuuɗikuutorɗeSuuduGootel e cuuɗi 37 limoraaɗi e rotoor. Ina noddee kadi: wenndu, kopp.Tar fof → 31, 1 haa 28 e 0, 00 e ciilal, ina njoɓnoo 27 ngam 1 e limoore wootere. Pariiji kolonpariKolonLimooje sappo e ɗiɗi e kolon ɗarngal gootal e tapi, ina yoɓa 2:1.Tar fof → e noone mum ina coggiino 9,68%. Pari limooje nay ko njelu foti njoɓde, “ngam 1”, ngam coggoo hono ɗum?
Hollu jaabawol ngol
Jaabawol 7 ngam 1, ɗum ina coggi 3/31 = 9,68%.
Pari njoɓoowo X ngam 1 ina rutta initeeji X, pari oo e mum, si dañii. Pari limooje nay ina daña laabi 4 e 31, ndeen ina rutta initeeji 4X e 31 kala pariyaaɗi: njaru fodaandu (4X − 31)/31.
E 7 ngam 1 ɗum ko −3/31, 9,68%, hono kolonji e noone. E 8 ngam 1 ina wonnoo +1/31, ɓural ngam fijoowo. Ndeen sariya taarorde ciilal ndee ko (28 − n)/n e 1, cuuɗi kasino tati e 31.
Ƴeewndo weltinoowo

Taarorde Angalteer, tapi Itaali, innde Farayse, seerooji ɗiɗi.
Iwdi
- Lablée, J. La Roulette, ou le Jour.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Bollman, M. Mathematics of the Big Four Casino Table Games: Blackjack, Baccarat, Craps, & Roulette.
- Shelley, R. Roulette Wheel Study.
- Dictionnaire de l’Académie française, muulngol 4ɓol.